© ShutterstockHopelijk hoef je ze nooit echt te zien verschijnen, maar als je een zware klap meemaakt met je auto, kun je alleen maar dankbaar zijn dat je voertuig is voorzien van airbags. Wanneer treedt een airbag in werking, en hoe? Wij zochten het uit.
‘SRS Airbag’, het staat sinds de vroege jaren negentig in quasi elk stuur van een nieuwe auto. Mercedes was het eerste merk dat een bestuurdersairbag vanaf 1980 standaard monteerde in de dure S-Klasse. Enkele jaren later voorzag Porsche een plofkussen voor zowel bestuurder als passagier, zonder meerprijs. SRS staat overigens voor ‘Supplemental Restraint System’, of aanvullend veiligheidssysteem.
Damage control – Actieve veiligheid gaat om elementen die een ongeval helpen voorkomen en dus preventief werken. Denk aan banden, ABS,… zelfs onderdelen zoals schokdempers of stuurinrichting. Passieve veiligheidssystemen schieten pas in actie wanneer de actieve systemen (of de bestuurder) falen en hebben als doel de gevolgen van een crash te beperken. Zoals airbags dus.
Hoe werken airbags?
Airbags zijn luchtkussens die bij een crash in enkele milliseconden worden opgeblazen om de impact tussen je lichaam en de harde onderdelen van je wagen (stuur, flank, zijruiten…) op te vangen. Samen met de gordels, die ervoor zorgen dat je in ‘de ideale crashpositie’ zit, doen ze wat ze kunnen om je lichaam te beschermen binnen de grenzen van de fysica.
Niet verplicht – Hoewel airbags vandaag gemeengoed zijn en tot de standaarduitrusting behoren, zijn ze niet verplicht. Wanneer ze in de wagen aanwezig zijn, moeten ze wel werken. Dus als het verklikkerlampje van de airbags oplicht, is dit een reden om je voertuig af te keuren op de technische keuring.
Hoe wordt een airbag geactiveerd?
Centraal in de auto zit een regelmodule die een ongeval detecteert via een ingebouwde vertragingssensor en botssensoren die rondom in het koetswerk zijn geïntegreerd. Wanneer één of meerdere ‘voelers’ worden geactiveerd, beoordeelt de regelmodule de ernst van de impact. Afhankelijk daarvan zullen geen, één of meerdere airbags worden ontplooid. De module stuurt dan een elektrisch signaal naar de airbag, waar een pyrotechnische lading geactiveerd wordt, die de luchtbalg vult met (hoofdzakelijk) stikstof. Dit gaat sneller dan knipperen met de ogen. Eens voluit ontplooid, loopt de airbag meteen weer leeg, zodat de inzittenden weer beweeg- en ademruimte krijgen.
Alarmsignaal – Bij de jongste generatie wagens zal de regelmodule ook automatisch de hulpdiensten waarschuwen en data zoals impactsnelheid, aantal ontplooide airbags en de gps-coördinaten meedelen, zodat hulpverleners geen tijd verliezen.
Hulpverleners zijn het erover eens dat airbags de afgelopen decennia al tienduizenden levens hebben gered.
Welke airbags bestaan er? En waar zitten ze in mijn auto?
Vandaag mag je als vuistregel nemen dat de meeste auto’s over vier airbags beschikken. Twee frontale exemplaren, en een stel sidebags. Duurdere modellen hebben ook gordijnairbags, al zijn die (optioneel) ook vaak op goedkopere en kleinere modellen beschikbaar. Verder is er af en toe een knieairbag, of zelfs airbags die in de gordel zijn geïntegreerd. Sommige modellen hebben zelfs een plofkussen ter hoogte van de middentunnel. Achteraan zien we vooral airbags langs de flanken van de wagen. Airbags herken je aan de inscriptie ‘SRS Airbag’ of simpelweg ‘Airbag’ op een plastic afdekkapje of een stoffen label wanneer ze in de stoelbekleding steken.
Voetgangers – Voor voetgangers bestaat vooral een ‘actieve motorkap’. Vlak voor een crash wordt de motorkap als het ware opgetild, waardoor de metalen plaat de voetganger opvangt en makkelijk vervormt om de schok te breken.
Is een uitgeklapte airbag een grote kost?
Airbags klappen enkel uit wanneer het nodig is. Want zij hebben ook hun impact. Je moet weten dat een airbag soms het geluidsniveau van een geweerschot benadert en door de snelle ontplooiing schaaf- of lichte brandwonden kan veroorzaken – al zijn deze effecten ruim ondergeschikt aan het onheil dat airbags voorkomen. Anderzijds is het vervangen van airbagmodules vaak de grootste kost bij schadeherstel. Daarom zitten er ook sensoren in de stoel en ‘weegt’ de auto zijn inzittenden. Dat is niet om voedingsadvies te geven, wel om op onbezette plaatsen geen airbag te activeren. Duurdere wagens zullen hun airbag ook gefaseerd kunnen ontplooien in functie van het te beschermen subject. Anders gesteld, voor een tiener van 40 kg zal de airbag minder fel worden opgeblazen dan voor een zwaarder persoon.
Goed om weten – Airbags werken enkel in combinatie met de autogordel. Een airbag klapt immers open met een snelheid van 200 à 300 km/u. Stel je voor dat je geen gordel draagt die je op je plaats houdt en je tegen die knappende airbag gekatapulteerd wordt…
Levensbelangrijke tips
– Draag altijd je gordel, ook voor korte ritjes. En hou de gordel aan wanneer je bijvoorbeeld in je auto op iemand wacht. Je kan immers ook aangereden worden wanneer je langs de kant van de weg staat… Onthou dat je airbags je niet redden als je geen gordel draagt!
– Hou voldoende afstand tot je stuur. De airbag moet voldoende ruimte hebben om zich te vullen. In de ideale zitpositie zijn je armen licht gebogen. Ook belangrijk is dat je niet gaat ‘liggen’ in je autostoel. Op die manier zal je gordel je bij een impact onvoldoende op je plaats kunnen houden.
– Als je in de auto zit, leun niet tegen portieren en leg vooral niet je voeten op het dashboard. Een ongeval voorzie je nooit en als dan de airbags afgaan, krijg je je knieën met een enorme snelheid en verpletterende kracht in je aangezicht.
– Als je een kinderstoel tegen de rijrichting in op de passagiersplaats vooraan installeert, vergeet dan niet de airbag uit te schakelen! Bij een botsing zou het immers fataal kunnen zijn voor het kind als de airbag uitklapt. Even belangrijk: vergeet de werking van de airbag niet opnieuw in te schakelen als je de voorste stoel gebruikt voor een passagier.
Lees ook
Je kind veilig vastklikken in de autostoel doe je zo
