© Shutterstock2025 belooft een spannend jaar te worden voor de autosector. We lijken wel in de ‘perfecte storm’ terecht te komen. Niemand die vandaag durft te voorspellen wat er exact gaat gebeuren, maar het is wel duidelijk dat er grote veranderingen op til zijn. Zullen auto’s in 2025 duurder worden of niet? VAB ziet drie mogelijke scenario’s.
Aan de basis van het probleem ligt de zogenaamde ‘energietransitie’ waarbij Europa in de Green Deal stipuleert dat we om onze CO2-doelstellingen te halen, afscheid moeten nemen van fossiele brandstoffen en moeten overschakelen op (hoofdzakelijk) elektriciteit. De Green Deal stelt onder meer dat de Europese verkoop van auto’s met verbrandingsmotoren in 2035 zal stoppen en dat constructeurs (vanaf 2025) een zware boete zullen moeten betalen wanneer de gemiddelde CO2-uitstoot van alle nieuw verkochte wagens boven 93,6 gram per kilometer komt.
De recente extreme weerfenomenen (denk overstromingen) zijn koren op de molen van de Europese voorvechters die de Green Deal op zijn minst willen handhaven en mogelijk nog verstrengen. De elektrificatie van onze mobiliteit (maar ook huisverwarming) kan voor hen niet snel genoeg plaatsvinden. Aan de andere kant van het spectrum is er de consument. Die gaat op de rem staan omdat het allemaal wat te snel verandert. Aan de basis heeft die geen probleem met het omarmen van nieuwe technologie, maar de particuliere autokoper reageert terughoudend omwille van een economische realiteit. Hun thermische voertuigen moeten (mede onder invloed van een LEZ) veel vroeger worden vervangen dan hun economische of technische houdbaarheidsdatum. Bovendien blijft elektromobiliteit vrij duur qua aankoopprijs, maar vooral de hoge elektriciteitskost en de onzekere marktevolutie van de stroomprijs baart aspirant EV-rijders zorgen.
Scenario 1: Europa stuurt bij
De Europese Federatie van Autoconstructeurs ACEA trekt vandaag aan de alarmbel. Op Europees niveau zakt de verkoop van elektrische wagens namelijk in elkaar nadat de meeste buurlanden de steunmaatregelen voor EV’s hebben stopgezet. Europese autobouwers hebben fors geïnvesteerd in elektrische modellen (en bijhorende productielijnen) maar geraken hun auto’s niet kwijt. Dat zorgt voor nooit geziene ontslagrondes en de sluiting van heel wat fabrieken (Audi Vorst, VW Duitsland, Ford, Bosch, …) Deze merken geven aan dat ze de Europese boetes die in 2025 boven hun hoofd hangen (ruim 13 miljard!) niet zullen kunnen betalen. Wat voor nog meer banenverlies zal zorgen en uiteindelijk nefast zal zijn voor de Europese begroting.
Onder andere Olaf Scholz (Duits Bondskanselier) zet Europa zwaar onder druk om de groene maatregelen te versoepelen of om de vooropgestelde deadlines een beetje vooruit te schuiven. Dat wordt gemotiveerd met het gewijzigde economische klimaat (coronacrisis, oorlog Oekraïne) én omdat de jongste verkiezingsresultaten leren dat de groenen in Duitsland, maar ook binnen Europa terrein moeten prijsgeven. Nog meer banenverlies zou de politieke instabiliteit bij Europese tenoren als Frankrijk en Duitsland alleen maar vergroten.
Scenario 2: EV’s worden goedkoper, fossiel verdwijnt
Als Europa het been stijf houdt, pakken zich donkere wolken samen boven heel wat automerken. In die mate zelfs dat er op 1 januari 2026 mogelijk enkele spelers niet langer op de markt zullen zijn. Bij een ongewijzigd beleid moeten automerken ervoor zorgen dat de gemiddelde CO2-uitstoot van hun vloot 93,6 gram bedraagt. Om dat te realiseren, zijn de mogelijkheden beperkt en moet het aandeel zero-emissie voertuigen omhoog en het aandeel fossiel omlaag.
Geen enkele constructeur wil vandaag in zijn kaarten laten kijken. “We gaan de markt volgen en de maatregelen nemen die noodzakelijk zijn”, klinkt het. Dat betekent dat merken in een eerste fase gaan afwachten en wanneer het niet anders kan, zullen ze kortingen geven op EV’s. Dat ze op die manier mogelijk voertuigen met verlies gaan verkopen (wat verboden is) achten ze ondergeschikt aan het schenden van de CO-norm (wat tot boetes zal leiden). Kortom, ze ‘geven’ dan nog liever iets aan hun klanten dan dat ze Europese boetes moeten betalen.
Merken moeten erover waken dat de balans tussen fossiel en niet-fossiel in evenwicht blijft. Daarom zou het best kunnen dat een aantal (voor de particulier) populaire modellen met benzinemotor niet langer leverbaar zullen zijn. Dit omdat ze de constructeur geld kosten om ze op de markt te brengen of te houden. Het zou dus kunnen dat het aanbod anno 2025 qua aandrijfvorm eenzijdiger zal worden dan in 2024.
Er zitten ook een aantal goedkopere elektrisch aangedreven modellen aan te komen die je vanaf € 25.000 of zelfs minder koopt. Denk aan de Leapmotor T03, de Renault 5, de Citroën e-C3 of de Hyundai Inster. Ondanks die lagere aanschafprijs spreken we hier over compacte B-segment auto’s die voor grotere gezinnen te klein zijn.
Scenario 3: Automarkt krimpt, multimodale mobiliteit breekt door
Een derde scenario is een voortzetting van wat we vandaag al zien, waarbij de consument een afwachtende houding gaat aannemen. Dat zou betekenen dat de markt aanzienlijk gaat krimpen. Gedurende 2024 werden in ons land nog een klein half miljoen nieuwe auto’s ingeschreven. Bepaalde invoerders doen een voorzichtige schatting en houden nu al rekening met een marktkrimp van 20% tot ongeveer 400.000 voertuigen.
Andere invoerders houden rekening met een veel pessimistischer scenario. De komende jaren zullen we daarom een verouderend wagenpark zien omdat mensen langer met hun wagen zullen doorrijden. Op lange termijn zal de automarkt in elk geval verkleinen want van uitstel komt afstel. Heel wat particulieren gaan hun rekening maken en vaststellen dat autobezit niet langer zinvol is.
Los van de economische realiteit dat autobezit prijziger wordt, komt er ook een evolutie in ons woon- en mobiliteitsgedrag. We zullen vaker dichter bij elkaar wonen, waardoor parkeermogelijkheden schaarser worden en we zullen vaker overschakelen op een multimodale mobiliteit. Daarin heeft openbaar vervoer uiteraard een plaats, maar ook (elektrisch) fietsen en deelmobiliteit zullen omwille van een veranderend economisch en maatschappelijk speelveld een veel prominentere rol gaan spelen.
België in Europa
Vanuit Europees perspectief doet de Belgische verkoop van EV’s het vrij goed. Daar zijn twee redenen voor. Enerzijds was er tot eind november de Vlaamse EV-premie en anderzijds is er een sturende fiscaliteit die ervoor zorgt dat vandaag quasi elke nieuwe salariswagen over een elektrische aandrijving beschikt. Het wegvallen van de premie zal voor een vertraging zorgen, maar de leasingmarkt zorgt voor een gestage groei van het aandeel elektrische auto’s in onze vloot. Vandaag valt op dat de verkoop van tweedehands EV’s (ex-salariswagens) minder vlot loopt. Er is – in tegenstelling tot vroeger – veel minder doorstroming van jonge tweedehandswagens naar de particuliere markt.
Dat zorgt ervoor dat verhuurders (leasingmaatschappijen) verliezen boeken. Dit omdat gebruikte elektrische wagens goedkoper moeten worden doorverkocht dan de aanvankelijk begrootte restwaarde. Dit zal er straks ook voor zorgen dat de maandelijkse leasingkost van EV’s zal stijgen. De argwaan voor gebruikte EV’s bij de tweehandskoper heeft weinig te maken met de prijs of het rijbereik van die voertuigen, maar wel met de hoge elektriciteitskost in België. Ons land blijkt binnen Europa één van de duurste landen qua elektriciteitsprijs. De consument heeft de voorbije jaren ook het vertrouwen verloren in deze energie na een opeenvolging van weinig coherente overheidsmaatregelen en niet-nagekomen beloften op vlak van elektriciteitsbevoorrading (afschaf stroomcertificaten, geschonden belofte over terugdraaiende teller, capaciteitstarief met digitale meter, …). De afgelopen tien jaar is de prijs voor fossiele brandstoffen nauwelijks gestegen. Wanneer we rekening houden met inflatie is die zelfs gedaald. Anderzijds is de stroomprijs (thuisladen zonder zonnepanelen) met 40% gestegen en het ligt niet meteen in de lijn der verwachtingen dat deze energie snel goedkoper zal worden. Voeg daarbij dat er ook nog een jaarlijkse rijbelasting in de maak is voor elektrische voertuigen (al is die nu wel uitgesteld) en je kan de terughoudendheid van de particuliere koper plaatsen.
