Dit jaar vieren we 100 jaar VAB. Reden genoeg om elke maand, een jaar lang, terug te blikken op de rijke geschiedenis van onze mobiliteitsorganisatie. Vandaag deel 2: pechverhelping door de jaren heen. Van de zwart-geel gestreepte Renault R4 tot de 100% elektrische Volkswagen ID.Buzz. Van enkele vrijwilligers met verrekijkers tot 700 eigen experts.
Momenteel telt VAB bijna 300.000 pechgevallen per jaar, behandelen we 30.000 dossiers in het buitenland en kunnen we rekenen op meer dan 700 continu bijgeschoolde, eigen experts met passie voor de klant. Maar ooit, we zeggen en schrijven 1953, begon het met enkele pioniers.
Post Wereldoorlog II nam het aantal voertuigen een enorme vlucht. Ook het aantal berijdbare autowegkilometers, het gemiddeld aantal gereden kilometers per voertuig én, uiteraard, het aantal auto’s die het lieten afweten steeg met de dag.
Vrijwillige Hulp op de Weg
Dat toenemend aantal auto’s, het feit dat de automobilist er alsmaar verder mee ging rijden en het gebrek aan garages, leidde ertoe dat de Vlaamse Automobilistenbond in 1953 startte met een vrijwilligerswerking rond pechverhelping, de zogenaamde Vrijwillige Hulp op de Weg.
Hoe ging dat in zijn werk? Een honderdtal automobilisten, aangesloten bij VAB, voerden op hun wagen een zwart-geel schildje ‘Vrijwillige Hulp op de Weg’. Deze vrijwilligers waren vaak handelsreizigers of veeartsen, die dag in dag uit op de baan waren. De meesten hadden een sterke interesse in autotechniek en sleutelden zelf aan hun voertuig, noodgedwongen door een gebrek aan wijd verspreide garages. Met een beperkte technische kennis maar een immense hulpvaardigheid verleenden zij bijstand aan auto’s in nood. Concreet speurden zij met een verrekijker vanop bruggen en heuveltoppen het auto- en hoofdwegennet in landelijke regio’s af om te zien of er geen defecte wagens en hulpbehoevende automobilisten aan de kant van de weg stonden. In hun auto hadden zij mee: een jerrycan, een verbanddoos, een gevarendriehoek, een brandblusser en ook een sleepkabel. Kregen ze de motor niet opnieuw aan de praat, sleepten ze de auto naar een nabijgelegen garage. De voorloper van de wegenwachter was geboren.
100 Belgische Frank
Gesteund door de vele positieve reacties die dit teweegbracht, startte VAB op 1 oktober 1964 met een volwaardige depannagedienst in de Antwerpse agglomeratie. Voor 100 Belgische Frank bovenop hun jaarlijkse lidmaatschapsbijdrage van 195 frank werden VAB-leden door de ‘Hulpdienst op de Weg’ gratis naar een garage getakeld. De takeldienst werd bereikt via het nummer 31.31.31, de dienst was bemand tussen 9 en 17u30. Voor en na de kantooruren werd een bandje afgespeeld dat twee garages vermeldde waar men ook ’s nachts en in het weekend terechtkon. Na korte tijd kwam de ‘Vrijwillige Hulp op de Weg’ in heel Vlaanderen ter plaatse.
VTB-VAB-voorzitter Jozef Van Overstraeten keek echter vooruit en droomde van een professionele pechverhelpingsdienst mét – iets wat nog niet bestond op dat moment – een 24-uren permanentie.
Geen concurrentie met garages
Zijn idee – dat al snel realiteit werd – bestond eruit om Vlaanderen te verdelen in 24 sectoren, met evenveel wagens en technici. Per 4 sectoren waren er drie wagens die patrouilleerden en een vierde wagen als permanentie. Oproepen kwamen binnen via 03/31 31 31, van de Alarmcentrale aan de hoofdzetel op de Sint-Jakobsmarkt in Antwerpen. In het voorstel werd er vanuit gegaan dat er van echte herstellingen onderweg geen sprake kon zijn, zelfs als dat technisch perfect zou kunnen. Men zou uitsluitend mensen in nood helpen en hen doorverwijzen naar de garage voor een definitieve herstelling. Zo werden de garagehouders te vriend gehouden.
De uitwerking van zijn revolutionaire idee zorgde uiteraard voor meer kosten, waardoor het lidgeld omhoog ging van 225 frank naar 350 frank. Tot verbazing van velen betaalden 95% van de leden die prijsverhoging, waardoor het startkapitaal meteen aanwezig was en de zoektocht naar een geschikt autootje voor de wegenwachters kon starten.
WW.001
Enter de Renault 4. Op 1 september 1968 start proefproject ‘VAB Wacht op de Weg‘. Zwart-gele Renault’s R4 rijden voor het eerst uit. Al had het ook een Trabant kunnen zijn. Want de R4 – waar Touring al mee reed, waren zeker geen eerste keus. Opel bood zijn Kadett B aan, Zwickau wou zijn Trabant gratis leveren in ruil voor media-aandacht en publiciteit. Ideaal waren die wagens niet, dus ging VAB praten met Renault. VAB kocht 25 geel-zwart gestreepte R4’tjes aan, met één zetel, voor 49.000 frank per wagen. Het allereerste wagentje van de VAB Wacht op de Weg, was er eentje met nummerplaat WW.001.
De start was, nu ja, behoorlijk hobbelig. Op 1 september verlieten 24 zwart-gele Renault’s R4 de kantoren aan de Sint-Jacobsmarkt voor hun eerste opdracht. Nog geen uur later werd er al één pechwagentje opnieuw binnen getakeld na een verkeersongeval. Het materiaal werd ijlings overgeladen en de chauffeur kon opnieuw vertrekken met de reservewagen. Een hobbelige start misschien, maar in de eerste plaats een grandioos succes.
Nachtpermanentie? Bel de directeur!
Wist je dat de toenmalige directeur, Johan Palings, een exclusieve telefoon met lange telefoonkabel had, waardoor hijzelf de nachtpermanentie voor zijn rekening nam? Als hij ’ s nachts gebeld werd, trok hij de telefoon onder zijn bed uit naar de woonkamer, waar alle mogelijke wegenkaarten lagen. Van daaruit telefoneerde hij naar de meest geschikte wegenwachter. Het aantal nachtelijke oproepen nam echter dermate toe, omgekeerd evenredig met het aantal uren slaap van de directeur. Al snel werd er dus naar een iets efficiëntere oplossing gezocht… en kreeg de directeur zijn nachtrust terug.
Op 1 januari 1969 was de start van ‘Wacht op de Weg’ officieel. Een volwaardige pechverhelpingsdienst voor leden van de Vlaamse Toeristenbond en Vlaamse Automobilistenbond, opgestart in ware pioneersgeest, maar nadien uitgegroeid tot een moderne, superprofessionele pechverhelpingsdienst. ‘Wacht op de Weg’ kende een vliegende start, en al snel moest men op zoek naar bijkomende wegenwachters.
Op 1 november 1969 opende VAB zendstation I voor radiocommunicatie in Antwerpen, een absolute primeur. Vanuit de alarmcentrale aan de Sint-Jakobsmarkt kon men vanaf dan via de radio communiceren met wegenwachters in een straal van 40 tot 50 km rond de Scheldestad.
Vanaf 1972 werd er geleidelijk overgeschakeld op witte Renault’s R4 met zwart-gele strepen. Die waren beter zichtbaar en op hete zomerdagen een pak koeler.
Nog enkele mijlpalen:
- 1972 Het VAB-radionetwerk is operationeel in heel Vlaanderen en Brussel. Er wordt gestart met initiatiecursussen pechverhelping voor VAB-leden.
- 1974 Europech wordt opgericht. VAB komt tegemoet aan de vraag van steeds meer reislustige Vlamingen. Er worden twee Chevrolet Impala’s op gas aangekocht en een tweedehandse Land Rover. Een schot in de roos: in drie jaar tijd verzesvoudigt de verkoop van de reisbijstandsverzekering. Er werden vrachtwagens met plateaus aangekocht, men kon VAB-leden repatriëren die er met caravan, aanhangwagen of boot op uit waren getrokken. Europech werd later VAB-Reisbijstand. Nog in 1974 depanneerden wegenwachters bij de taalgrens ook leden in Wallonië.
- 1977 Bij wijze van promotiestunt worden alle 120 pechverhelpingsvoertuigen, 9 repatriëringsvoertuigen en ook 80 leswagens van de ondertussen uit de kluiten gewassen VAB-Rijschool (later meer daarover) op de Grote Markt van Sint-Niklaas en Sint-Truiden uitgestald.
- 1980 De eerste vaste wegenwachter voor Wallonië gaat van start.
- 1988 Er wordt als eerste pechverhelpingsorganisatie gestart met een vervangwagenservice.
- 1990 VAB heeft de eerste vrouwelijke wegenwachter in België: Inge Van Maekelberghe is haar naam.
- 1993 oprichting Auto-Assistance voor bijstandsverlening in Wallonië.
- 1994 start pechverhelping aan motoren.
- 1995 introductie van FAST op de Antwerpse ring.
- 2002 VAB-France wordt opgestart met eigen wegenwachters.
- 2004 ingebruikname nieuw systeem van data-communicatie.
- 2013 Lancering nieuw product: VAB-Pechverhelping fiets. Het wordt hoe langer hoe duidelijker dat VAB verder kijkt dan de auto en voor multimodaal verkeer gaat. In functie van je verplaatsing kies je het gepaste vervoermiddel. De auto is niet weg te denken, maar de fiets is een belangrijk alternatief, en zowat een derde van de werknemers gebruikt hem voor woon-werkverplaatsingen. VAB speelt in op die populariteit en lanceert in 2013 pechverhelping voor fietsen, later komt ook nog de fietsverzekering in het aanbod.
- 2022 lancering online pechverhelping. Of je nu klant bent of niet, vanaf 2022 kan je bij VAB digitaal hulp oproepen bij autopech in België. Je klikt met je smartphone op de rode pechknop op vab.be, en na het volgen van vijf eenvoudige stappen wordt je pechaanvraag digitaal geregistreerd en toegewezen aan een wegenwachter. Die weet via geolocalisatie precies waar je staat, en jij wordt via SMS verder op de hoogte gehouden.
- 2023 VAB neemt voor het eerst een volledig elektrisch voertuig in gebruik: de VW ID.Buzz.
