Dit jaar vieren we 100 jaar VAB. Reden genoeg om elke maand, een jaar lang, terug te blikken op de rijke geschiedenis van onze mobiliteitsorganisatie. Vandaag deel 1: het ontstaan. Waar begon het verhaal van VAB?
We schrijven september 1924. Autobrandstof werd enkel verkocht in drogisterijen, een Ford T kostte 260 dollar, Fritz von Opel bouwde als eerste Duitser een auto. In België bestonden snelwegen nog niet, maar… VAB dus wél.
In de schoot van de roaring twenties vindt de Vlaamsgezinde industrieel Lieven Gevaert dat na de stichting van de Vlaamse Toeristenbond (VTB) in 1922 het automobielwezen door de Vlamingen verwaarloosd blijft. Hij wil een automobilistenbond oprichten en vindt daarbij steun bij ingenieur Aloïs van Loy, bestuurder van de eerste Vlaamse autoschool in Antwerpen.
Vlaamsche Automobielbond
Eind september 1924 richten ze een vzw op, namelijk de ‘Vlaamsche Automobielbond’, zoals vermeld in de akte verleden voor notaris A. de Ridder in Borgerhout. In de stichtingsakte vinden we de namen van 19 deelgenoten, uit alle gewesten van Vlaanderen – noem hen gerust de stichters, de ‘founding fathers’, van VAB. Met als promotor Lieven Gevaert, Antwerpse nijveraar. VAB wordt bestuurd door een algemene raad, voor het eerst samengesteld uit alle stichtende leden, en door een beheerraad van drie leden, namelijk Jozef Beuckelaers, scheepsbouwer uit Merksem, Aloïs van Loy uit Berchem en Jozef Gevaert, dokter in de scheikunde uit Antwerpen.
In de oprichtingsakte lezen we dat de Vlaamsche Automobielbond zich het volgende als doel stelde – we citeren letterlijk:
- Het automobiel wezen te bevorderen door hare hulp te verleenen aan de uitbreiding van alle wetenschappelijke werken en studiën, betrek hebbende op het automobiel en motorwezen.
- Het noodige te doen voor zooveel het in hare macht is om verbetering te bekomen der wegen, alsook van tol- en politiestelsels. Te dien einde al het mogelijke doen om aan hare leden triptieken te verschaffen, alsook alle bewijzen noodig of nuttig tot het gemakkelijk reizen in binnen- en buitenland.
- Het inrichten van uitstappen.
- Het houden en inrichten van voordrachten, tentoonstellingen, congressen en prijskampen in allen vorm.
- Het inrichten en aanmoedigen van proefnemingen en studiën.
- Het uitgeven en verspreiden van proefnemingen en werken, handelende over auto-motorwezen (vervoer en techniek en zoowat).
Deze opsomming van het doel is genomen in den breedsten en meest algemeenen zin mogelijk en mag niet als beperkend worden aanzien.
Lid worden? Da’s dan 20 frank
Na een aarzelende start wordt het eerste Vlaamse tijdschrift voor automobilisme opgericht, ‘De Auto-Practijk’, onder redactie van van Loy. Met de steun van de eerder opgerichte VTB, en onder impuls van haar secretaris Frans Luyten, krijgt VAB in 1929 een doorstart onder leiding van voorzitter Jozef Pauwels, met als secretaris Jozef Peeters, onder de vleugels van VTB. Leden die willen toetreden tot de nieuwe afdeling moeten hoofdlid worden van VTB en een bijdrage van 20 frank betalen. Twee jaar later, in 1931, wordt VAB weer zelfstandig, met Adolf Pauwels als voorzitter.
1000 leden in 1930
Ondanks het moeizame begin telt VAB na enkele jaren werking ongeveer 1000 leden en afdelingen in Mechelen, Turnhout, Herentals en Aarschot, later ook in Gent, Hasselt en Sint-Niklaas. In 1949 was het ledenaantal al aangedikt tot 15.000, in 1957 50.000, in 1970 zelfs 150.000. VAB werd een van de belangrijkste pioniers in de sensibilisering, advisering en ondersteuning van de Vlaamse auto-, moto- en fietsbestuurders. Het had als doel het auto- en motorverkeer in binnen- en buitenland aan te moedigen, en ook een dienstverlening in te richten met raadgevingen op juridisch, fiscaal en technisch vlak. Daarnaast ijverde het (en dat doet het nog steeds) voor een veiliger verkeer.
In 1948 werd de Vlaamsche Automobielbond ‘de Vlaamse Automobilistenbond‘. Op 1 maart 1958 volgde een nieuwe mijlpaal met de inhuldiging van het gerenoveerde bondsgebouw aan de Sint-Jakobsmarkt.
De mobiliteit op de wegen nam toe en dus ook de uitbouw van een modern wegennet. VAB ondernam tal van sensibiliserende initiatieven: gratis verzekering tegen dodelijke ongevallen, wegenkaarten, leergangen in autotechniek, voordrachtreeksen en voorlichtingsspreekbeurten over verkeersproblemen. Verkeerscommissies werden in het leven geroepen. Er was ook de deelname aan het Brusselse Autosalon, rally’s werden ingericht, de actie voor de realisatie van de E3 (de huidige E17) was een succes.
Wat er in die honderd jaar nog meer evolueerde, ontdek je hier.
Wist je dat… VAB op een bepaald moment liefst drie magazines uitgaf? Leden konden in 1986 kiezen tussen Auto en Uit; Dialoog ontving iedereen.
De Auto-practijk (1923-1930)
Automobilisme-motocyclisme (1929-1930)
Auto- en Motorleven (1930-1940)
De Autotoerist (1948-1987)
Auto (1986-1989)
Dialoog (1986-1987)
UitMagazine (1986-2012)
VAB-Magazine (2012-2024)
